ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ – ΜΙΑ ΠΟΝΕΜΕΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

Πάντα πίστευα και εξακολουθώ να πιστεύω ότι υπάρχουν παιδιά που “χάνονται” μέσα στον κυκεώνα της ανοησίας και του πανικού ορισμένων διδασκόντων. Όμως κάθε φορά που συμβαίνει να έχω άμεση εμπειρία ξεκινώντας διδασκαλία σε ένα τέτοιο παιδί, η έκπληξη μαζί με το θυμό (όχι βέβαια για το ίδιο το παιδί) περισσεύουν.

Πιο κάτω θα μοιραστώ με τους αναγνώστες μια πρόσφατη και οδυνηρή περίπτωση μαθήτριας περίπου 15 ετών, που θέλησε να συνεχίσει μαζί μου μαθήματα μουσικής, έπειτα από 5ετή θητεία σε σπουδές στο πιάνο και τη θεωρία με εσαγωγή μάλιστα στην αρμονία. Η αφήγηση, συχνά και με τη μορφή διαλόγου, θα γίνει με βάση τα δύο μαθήματα που κάναμε ήδη μαζί.

1ο μάθημα
Μετά την πρώτη γνωριμία, της ζήτησα να μου δείξει τι μπορεί να παίξει στο πιάνο, σύμφωνα με το επίπεδό της, χωρίς κανένα περιορισμό (κυριολεκτικά οτιδήποτε). Η απάντηση ήταν αποκαρδιωτική και έδειχνε ότι η μαθήτρια ήταν απελπισμένη. “Μη μου ζητάτε τίποτα στο πιάνο. Το μισώ!”. Δεκτή η αντίδραση αλλά … η συνέχεια ήταν πιο απίθανη.

* Την θεωρία και ειδικά την αρμονία τη λατρεύω !

* Και πώς την αντιλαμβάνεσαι την αρμονία, αν όχι μέσα από κάποιο πολυφωνικό όργανο όπως το πιάνο;

* Τη γράφω στο χαρτί !!

* Ξέρεις πώς ακούγεται αυτό που γράφεις;

* Όχι !

* Τότε τί νόημα έχει για σένα αυτό;

* Καταλαβαίνω τους κανόνες και τους ακολουθώ !!!

Περαιτέρω συζήτηση δεν μπορούσε να γίνει εκείνη τη στιγμή. Το μόνο που επιδίωξα, ήταν να εξηγήσω τη διαφορά του “παίζω ύλη στο πιάνο” και του “παίζω πιάνο” κατά την άποψή μου σημαντική και για τη μαθήτρια καταλυτική όπως θα αποδειχθεί στη συνέχεια.
Φάνηκε να χαλαρώνει και να δείχνει ενδιαφέρον για όσα της έλεγα, εκφράζοντας και η ίδια την άποψή της κάποιες φορές.

Από τα λεγόμενά της αντιλήφθηκα γρήγορα την αιτία της απέχθειας για το πιάνο. Η κοπέλλα σε όλο το προηγούμενο διάστημα ανάλωσε το χρόνο των σπουδών της στη “μελέτη” των γνωστών και διαδεδομένων εμπορικών (μόνο) βιβλίων, κάτι που είναι πάγια πρακτική της πλειοψηφίας των καθηγητών και θηλειά στο λαιμό των μαθητών.

Στην πορεία, αλλάζοντας αρκετές φορές καθηγητή βρέθηκε σε αδιέξοδο. Καθένας αναιρούσε τα “εγκεκριμένα” βιβλία του προηγούμενου, δίνοντας τα δικά του “πιο εγκεκριμένα” συνοδευόμενα από ανύπαρκτη μέθοδο. Στο τέλος έφτασε να έχει περισσότερα βιβλία για αρχάριους απ΄όσα έχω η ίδια στη βιβλιοθήκη μου!. Κατά τη δήλωση της ίδιας κατάφερε να ανοίξει μόνο 2 από αυτά και να παίξει κάποια στοιχειώδη πράγματα. Τα υπόλοιπα ήταν άθικτα!.

Τελειώνοντας με ρώτησε τι θα φέρει μαζί της στο επόμενο μάθημα και της απάντησα: “Ένα τετράδιο πενταγράμμου μόνο”.

2o μάθημα

Η μαθήτρια ήρθε εμφανώς καλοδιάθετη, συγχρόνως όμως και κάπως αμήχανη. Μάλλον σκεφτόταν τι θα έκανε, κρατώντας στα χέρια της ένα άδειο πεντάγραμμο. Σε ότι αφορά εμένα, θεώρησα ότι το σημαντικότερο ήταν να την πείσω να ξαναβάλει τα χέρια στο πιάνο και να πιστέψει ότι μπορούσε να τα καταφέρει.

Σκέφτηκα να της γράψω στο πεντάγραμμο μια αγαπημένη μου μελωδία και να την προσαρμόσω κατ΄εκτίμηση στο επίπεδό της. Της φάνηκε ενδιαφέρουσα (θετικό βήμα). Της ζήτησα να παίξει μόνο με το δεξί χέρι. Στο άλλο δεν είχα γράψει κάτι, εσκεμμένα βέβαια.

Αρχίσαμε να μιλάμε για όλα τα στοιχεία που κάνουν ενδιαφέρουσα μια απλή σχετικά μελωδία (αυτό το κατανοούν καλά οι συνάδελφοι δάσκαλοι), και όχι απαραίτητα για τον αυστηρά καθορισμένο δακτυλισμό. Κάνοντας όλα τα προηγούμενα και με ελάχιστη βοήθεια, βρήκε μόνη της τη δακτυλοθεσία που θα εξυπηρετούσε τη μουσική που ήθελε ν’ ακούσει.

Όπως ήταν αναμενόμενο, κάποια στιγμή με ρώτησε τι θα έκανε το άλλο χέρι!. Λογικό άλλωστε. Τότε ήταν η κατάλληλη στιγμή να επαναφέρω στο προσκήνιο την αρμονία, που τόσο πολύ λάτρευε. Σίγουρα όχι μέσα από τους κανόνες, αλλά μέσα από καθαρά ακουστικά κριτήρια. Πρώτα προσπάθησα να τη βάλω στοιχειωδώς στο κλίμα της αρμονικής σκέψης, κάνοντας μια πολύ συνοπιτκή ιστορική αναδρομή γι΄αυτό το θέμα, πάντα στα πλαίσια του περιορισμένου χρόνου του μαθήματος.

Μετά της ζήτησα να μου προσαρμόσει, παίζοντας σε διάφορα σημεία της μελωδίας, τις κατάλληλες συνηχήσεις, από εκείνες που είχε ακούσει στο μάθημα της αρμονίας και μέχρι εκείνη τη στιγμή αναπαρήγαγε μηχανικά, χωρίς να τις έχει συνδέσει με κάτι συγκεκριμένο. Παρατήρησα ότι άρχισε να της τραβάει το ενδιαφέρον η προσπάθεια και μόνο να ταιριάξει τους ήχους μεταξύ τους και να συντονίσει τα χέρια της, για να βγάλει ένα καλό αποτέλεσμα.

Κάποια στιγμή μου λέει: “Τελικά είχατε δίκιο. Η αρμονία ακούγεται διαφορετικά στο πιάνο”. Εξεπλάγην κι’ εγώ με την τόσο γρήγορη μεταστροφή της. Στη συνέχεια η δική μου δουλειά είχε να κάνει με την πιανιστική γραφή των συνηχήσεων που είχε παίξει ήδη στο πιάνο. Ο ενθουσιασμός από μέρους της οφειλόταν στην πεποίθηση ότι αποτέλεσε μέρος αυτής της διαδικασίας και δεν το έβλεπε ως δέσμευση ή καταναγκαστική εργασία.

Η συγκεκριμένη κοπέλα είναι μια από τις πολυάριθμες περιπτώσεις παιδιών που έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση όσον αφορά τις ικανότητές τους, κάτι το οποίο προκαλείται από κενού περιεχομένου στερεότυπα και “διδακτικές” πρακτικές και το κυριότερο από έλλειψη ελευθερίας σκέψης. Σίγουρα ο τρόπος που αφομιώνει και πράττει κάθε μαθητής είναι μοναδικός, όπως και η προσωπικότητά του.

Στο τέλος λοιπόν του 2ου μαθήματος, έφυγε πολύ ικανοποιημένη κυρίως από τον εαυτό της λέγοντάς μου: “Μου φαίνεται παράξενο, αλλά δεν είχα φανταστεί κάπως έτσι το πιάνο. Νομίζω ότι θα ασχοληθώ περισσότερο από εδώ και πέρα”.

Η στάση της όπως και πολλών άλλων παιδιών που δεν έχουν την ευκαιρία να το εκφράσουν, επιβεβαιώνει για άλλη μια φορά ότι το ζευγάρι δάσκλος-μαθητής οφείλει να “χάσει χρόνο” μέσα από αντισυμβατκές πρακτικές διδασκαλίας, για να αυξηθούν οι πιθανότητες να φθάσει στη γνώση.

OPENART

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s