ΠΑΙΔΕΙΑ ‘Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ?

Παιδεία ή Εκπαίδευση;

Λειτουργός της παιδείας ή Εκπαιδευτικός;
Γενική ή Ειδική παιδεία στην α΄ και β΄ βαθμίδα;
Σφαιρική ή κατακερματισμένη γνώση;
Μορφωτικό-ανθρωπιστικό ιδεώδες ή επαγγελματική κατάρτιση;

Καλλιτεχνική Παιδεία;
Αισθητική Αγωγή;
Μουσική Αγωγή;

Επιστήμη χωρίς Τέχνη;
Παιδεία χωρίς Πολιτισμό;

Όλα τα ερωτήματα, αφορούν και επηρεάζουν καθοριστικά το μάθημα της μουσικής στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια παιδεία, που κινείται μεταξύ της κατακερματισμένης εγκυκλοπαιδικής-επιστημονικής γνώσης και της επαγγελματικής κατάρτισης.

Επίσης, η μουσική κυριαρχεί ως σταθερό, (παθητικό) εξωτερικό ερέθισμα (καταχωρημένος ήχος/εικόνα) που επιστημονικά επιδιώκεται να διακρίνεται ως προς την ποιότητα (καλή μουσική, επιλογή συνθέσεων).

Αυτά όμως σε δεύτερο επίπεδο, καθώς σε πρώτο, κυριαρχεί η «καλλιέργεια της ικανότητας για αισθητική απόλαυση»

Εύκολα κάποιος μπορεί να διαπιστώσει, τόσο από το ΑΠΣ, όσο και από τα νέα βιβλία ότι εδώ η «αισθητική» δεν αφορά στον κλάδο της φιλοσοφίας, και η «απόλαυση» δεν παραπέμπει στην αρχαία ψυχική-πνευματική «τέρψη».

Πρόκειται για μετάφραση αγγλικού όρου, που όπως και η «δημιουργικότητα», δεν έχουν αποδοθεί ορθά στα ελληνικά, ούτε όμως και σε ορθά ελληνικά.

Συνεπώς, η «aesthetic sensitivity» και η «creativity», οι οποίες αρχικά χρησιμοποιήθηκαν σε μια προσπάθεια άρσης των αδιεξόδων της εξειδικευμένης, τεχνικής μουσικής παιδείας που επικράτησε επί δύο αιώνες περίπου στο αγγλοσαξωνικό σύστημα, έγιναν στην Ελλάδα ο πυρήνας της εύκολης λύσης: copy-paste!

Παρά το προβληματικό ΔΕΠΠΣ, τα βιβλία του Δημοτικού διαφέρουν σημαντικά μεταξύ τους, με αυτό της Ε΄ Δημοτικού να ξεχωρίζει προς το καλύτερο.

Είναι θετικό το ότι υπάρχουν βιβλία μουσικής στην πρωτοβάθμια, όπως και βιβλία δασκάλων και τετράδια εργασιών για τους μαθητές και ένα CD-ROM.

Ανησυχητικό όμως είναι το γεγονός ότι η μουσική τείνει να αντιμετωπίζεται σε σημαντικό βαθμό ως κατακερματισμένη ηχοκινητική διαδικασία, ως εγκυκλοπαιδισμός, ως επιστημονική γνώση/γραπτή διαδικασία και ως διαδικασία παθητική/καταναλωτική.

Το μοναδικό βιβλίο για τις τρεις τάξεις του Γυμνασίου είναι ένα ανθολόγιο (βιβλίο καθηγητή), κάτι θετικό κατ’ αρχήν από την άποψη της έμφασης που δίνεται στην μουσική ως διαδικασία πρακτική.

Όλα αυτά συμβαίνουν γιατί το ΥπΕΠΘ αντιμετωπίζει τη μουσική ως διδακτικό αντικείμενο που δεν στοχεύει κατ’ αρχήν στο ύφος/ήθος και στην εξερεύνηση εσωτερικού και εξωτερικού κόσμου.

Τα Μουσικά Σχολεία έχουν εγκατάλειψη από την Πολιτεία, αντίστοιχη με τα Ειδικά Σχολεία, ενώ η μουσική ως αντικείμενο πάσχει από την ίδια, αντιφατική, υποτιμημένη υπερτίμηση που υπάρχει για τη φυσική αγωγή.

Πού βρίσκεται τοποθετημένη η μουσική παιδεία των Σχολείων; Η Καλλιτεχνική Επιτροπή είναι τόσο ελλιπής θεσμός, ώστε με μια αλλαγή υπουργού να μετατρέπεται από απόλυτο διαχειριστή κρίσιμων θεμάτων σε απόλυτο απόντα. Μέσα σ’ αυτή την κατάσταση, με δεδομένη την ελληνική συνήθεια της προχειρότητας, η «μουσική» αιωρείται μέσα στο γενικευμένο πλαίσιο της μετατροπής του δημόσιου σχολείου σε σχολείο της αγοράς.

Πόσα χρήματα δίνει το κράτος για τη μουσική παιδεία; Η διαιώνιση του παράνομου και εξευτελιστικού «θεσμού» της ωρομισθίας?

Παιδεία και Πολιτισμός. Πόσες φορές το έχουμε ακούσει από κυβερνητικά χείλη, από χείλη παραγόντων της παιδείας. Πού βρίσκεται ο «πολιτισμός» στη δευτεροβάθμια παιδεία; Στο «κρυφό πρόγραμμα», δηλαδή εκτός ωρολογίου προγράμματος και στους μαθητικούς καλλιτεχνικούς αγώνες του ΥπΕΠΘ.

Και πώς εννοεί το επίσημο κράτος τον «πολιτισμό» στην παιδεία; Πώς εννοεί την πολιτισμική παιδεία; Με την υιοθέτηση από πλευράς ΥπΕΠΘ της κοινής ευρωπαϊκής ταυτότητας και της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης που στηρίζεται στο Άαχεν, στο 800 μ.Χ. και στον Καρλομάγνο;

Σε μια πολιτεία με παράδοση στην αναξιοκρατία, σε μια πολιτεία που διακατέχεται από αισθήματα πολιτισμικής μειονεξίας, σε μια πολιτεία που άλλα λέει κι άλλα κάνει, ποιοι τελικά στελεχώνουν τις θέσεις συμβούλων και παρέδρων του Π.Ι.,

Ποιοι διαμορφώνουν τους παιδαγωγικούς στόχους?
Ποιοι αξιολογούν τα σχολικά «διδακτικά πακέτα»?
Ποιοι επιμορφώνουν το διδακτικό προσωπικό;

Όπως είπε και εκπρόσωπος της ΟΛΜΕ κάποτε, ”τα σχολικά προγράμματα και βιβλία είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για την αφήσουμε στους “ειδικούς”.

Στο ερώτημα «παιδεία ή εκπαίδευση;» απαντούμε: «πρώτα Παιδεία, ύστερα Εκπαίδευση»

Στέργιος Ζυγούρας, Μ.Σ.Θ.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s