Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΑΜΕΣΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΦΥΙΑ

Μερικοί γονείς το θεωρούν χάσιμο χρόνου. Γεγονός όμως, είναι ότι πληθώρα ερευνών αποδεικνύει πως η μουσική επηρεάζει θετικά την ανάπτυξη του εγκεφάλου.

Και δεν αναφερόμαστε μόνο στο άκουσμα μουσικής, αλλά και στην εκμάθηση κάποιου μουσικού οργάνου.

Τελευταίες έρευνες αποδεικνύουν ότι η μουσική παιδεία σχετίζεται με την ευφυΐα και επιφέρει αλλαγές στον εγκέφαλο και πλεονεκτήματα που συνοδεύουν τον άνθρωπο σε όλη του τη ζωή.

Ερευνητές στο Northwestern University των Η.Π.Α. κατέγραψαν τις εγκεφαλικές αντιδράσεις φοιτητών – δηλαδή, τα ηλεκτρικά εγκεφαλικά κύματα – στο άκουσμα πολύπλοκων ήχων.

Στην ομάδα των φοιτητών που δήλωσε ότι είχε λάβει μουσική εκπαίδευση κατά την παιδική ηλικία, παρατηρήθηκε ότι ο  εγκέφαλος τους  επέδειξε μεγαλύτερη ικανότητα να διαχωρίσει ουσιώδη στοιχεία, όπως οι μουσικές κλίμακες, οι τόνοι και η συχνότητα πολύπλοκων ήχων κατά την διάρκεια της εξέτασης.

Και αυτό ίσχυε ακόμα και για όσους είχαν σταματήσει τα μαθήματα μουσικής αρκετά χρόνια πριν.

Οι επιστήμονες εδώ και καιρό προσπαθούν να ανακαλύψουν την σύνδεση ανάμεσα στην μουσική παιδεία κατά την παιδική ηλικία με την μάθηση που βασίζεται στην γλώσσα – όπως για παράδειγμα, το διάβασμα.

Όπως δείχνουν πρόσφατες έρευνες, το να μάθει κανείς να παίζει ένα μουσικό όργανο μπορεί να αποφέρει απρόσμενα οφέλη.

Και εδώ δεν αναφερόμαστε στο λεγόμενο «Mozart effect», στον ισχυρισμό δηλαδή ότι η κλασσική μουσική μπορεί να βελτιώσει την απόδοση των εξεταζόμενων σε τεστ.

Αντιθέτως, αυτές οι έρευνες εξετάζουν το αποτέλεσμα της μουσικής εκπαίδευσης στην ενεργό συμμετοχή και πειθαρχία.

Αυτού του τύπου η μουσική εκπαίδευση βελτιώνει την δυνατότητα του εγκεφάλου να διακρίνει τα συστατικά του ήχου, την συχνότητα, τους τόνους και το τέμπο.

«Για να μάθει κανείς να διαβάζει, πρέπει να έχει καλή μνήμη, να έχει την ικανότητα να αποσαφηνίζει τους ήχους της ομιλίας, και να κάνει την σύνδεση μεταξύ ήχων και εννοιών» αναφέρει η καθηγήτρια Νίνα Κράους, διευθύντρια του Εργαστηρίου Ακουστικής Νευροεπιστήμης (Auditory Neuroscience Laboratory) του Πανεπιστημίου Northwestern University. «Κάθε μία από αυτές τις ικανότητες φαίνεται να ενδυναμώνεται όταν κανείς ασχολείται ενεργά με κάποιο μουσικό όργανο.»

H ικανότητα να διακρίνει τις λεπτές ιδιότητες του ήχου, ακόμα και μέσα σε ένα πολύπλοκο και θορυβώδες σκηνικό, αποδεικνύεται σημαντική όχι μόνο για ένα παιδί που μαθαίνει να καταλαβαίνει τον γραπτό και προφορικό λόγο, αλλά και για έναν ηλικιωμένο άνθρωπο που πολεμά με την απώλεια της ακοής.

Σε μία μελέτη αυτών που συνεχίζουν να παίζουν κάποιο μουσικό όργανο, που δημοσιεύτηκε το προηγούμενο καλοκαίρι, οι ερευνητές βρήκαν ότι όσο οι μουσικοί μεγαλώνουν σε ηλικία, βιώνουν την ίδια μείωση στην περιφερειακή ακοή, στην λειτουργία των νεύρων του αυτιού, με εκείνους που δεν είναι μουσικοί.

Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία μουσικοί όμως, διατηρούν τις λειτουργίες του εγκεφάλου που απαρτίζουν την βασική ικανότητα ακουστικής επεξεργασίας, που τους βοηθά να καταλαβαίνουν τον λόγο σε ένα θορυβώδες περιβάλλον.

«Συχνά αναφερόμαστε στο πρόβλημα του «cocktail party» – φανταστείτε ότι πηγαίνετε σε ένα εστιατόριο όπου πολλοί άνθρωποι μιλούν ταυτόχρονα» αναφέρει ο Δόκτωρ Κλοντ Αλαίν (Dr. Claude Alain), υποδιευθυντής στο Rotman Research Institute του Τορόντο και ένας από τους συγγραφείς της μελέτης.

«Οι μεγαλύτερης ηλικίας ενήλικες που έχουν μουσική παιδεία αποδίδουν καλύτερα σε τεστ που εξετάζουν την αναγνώριση ομιλίας σε θορυβώδες περιβάλλον, γιατί εμπλέκει τον εγκέφαλο και όχι το περιφερειακό ακουστικό σύστημα.»

Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Σαν Φρανσίσκο, προσεγγίζουν τον κόσμο των ήχων από άλλη οπτική γωνία, μελετώντας τα γενετικά στοιχεία αυτού που ονομάζεται «perfect pitch», δηλαδή της απόλυτης, ή τέλειας, ικανότητας να προσδιορίζει κανείς και να αναπαράγει οποιονδήποτε μουσικό ήχο/νότα χωρίς εξωτερική βοήθεια.

Η Δόκτωρ Τζέην Γκίτσιερ (Dr. Jane Gitschier), καθηγήτρια ιατρικής και παιδιατρικής που διευθύνει τη συγκεκριμένη έρευνα, και οι συνεργάτες της προσπαθούν να δώσουν έμφαση τόσο στα γενετικά χαρακτηριστικά όσο και στην επίδραση της πρώιμης μουσικής κατάρτισης.

«Η άμεση ερώτηση την οποία προσπαθούμε να απαντήσουμε αφορά στις παραλλαγές των γονιδιωμάτων που δίνουν σε ένα άτομο την προδιάθεση να έχει την ικανότητα να διακρίνει και να αναπαράγει τέλεια τις μουσικές νότες» αναφέρει.

«Η υπόθεση  είναι ότι αυτές οι παραλλαγές στη συνέχεια θα εκδηλωθούν ως ικανότητα να διακρίνει και να αναπαράγει τις μουσικές νότες (perfect pitch) με την συμβολή της μουσικής εκπαίδευσης κατά τη μικρή ηλικία.»

Πράγματι, σχεδόν όλοι όσοι πληρούν τις προϋποθέσεις αυτής της ιδιαίτερης ικανότητας προκύπτει ότι είχαν μουσική εκπαίδευση σε νεαρή ηλικία. 

Η Αλεξάντρα Πάρμπερι-Κλαρκ (Alexandra Parbery-Clark), φοιτήτρια στο διδακτορικό πρόγραμμα στο εργαστήριο του Δόκτωρα Κράους (Dr. Kraus) και μία από τις συγγραφείς ενός συγγράμματος που εξεδόθη φέτος με θέμα την ακουστική μνήμη και την μουσική, ήταν αρχικά εκπαιδευμένη ως πιανίστρια.

Η επιθυμία της να επιδιώξει μεταπτυχιακές σπουδές στην μελέτη του εγκεφάλου προέκυψε από την ενασχόλησή της με την διδασκαλία σε ένα γαλλικό σχολείο για παιδιά με ταλέντο στη μουσική, όπου παρατήρησε τον τρόπο με τον οποίο η μουσική παιδεία επηρέαζε τα άλλα είδη μάθησης. 

Τώρα, η κα. Πάρμπερι-Κλαρκ και οι συνεργάτες της μπορούν να εξετάζουν ηχογραφήσεις της ηλεκτρικής ανίχνευσης των ήχων από τον εγκέφαλο και μπορούν να διαπιστώσουν ότι οι μουσικά εκπαιδευμένοι εγκέφαλοι παράγουν διαφορετικές – και δυνατότερες- αντιδράσεις.

«Τώρα, έχω περισσότερες αποδείξεις, χειροπιαστές αποδείξεις, ότι η μουσική πραγματικά έχει κάποια επίδραση», αναφέρει. «Κάποιος από τους συνεργάτες μου από το εργαστήριο μπορεί να κοιτάξει απλά την οθόνη του υπολογιστή και να μου πει: «Α, ηχογραφείς έναν μουσικό» βλέποντας την ηλεκτρική ανίχνευση των ήχων από τον εγκέφαλο.»

Πολλοί από τους ερευνητές σε αυτό τον χώρο, είναι και οι ίδιοι μουσικοί που ενδιαφέρονται για την πλαστικότητα του εγκεφάλου και την επίδραση της μουσικής εκπαίδευσης στα εγκεφαλικά κύματα, τα οποία αντικατοπτρίζουν τους ήχους που χρησιμοποιούνται ως ερέθισμα.

«Αυτή είναι μία αντίδραση η οποία πράγματι αντικατοπτρίζει τα ακουστικά στοιχεία του ήχου, η οποία ξέρουμε ότι έχει σημασία.» αναφέρει ο Δόκτωρ Κράους.

Διαφορετικά μουσικά όργανα, διαφορετικές μέθοδοι διδασκαλίας, διαφορετικά σχήματα – η κάθε οικογένεια χρειάζεται να βρει τι προσελκύει το κάθε παιδί και τι εξυπηρετεί την οικογένεια, με δεδομένο ότι ένα μεγάλο μέρος της μουσικής εκπαίδευσης πρέπει να γίνεται για ευχαρίστηση και μάθηση.

Τα παιδιά πρέπει να απολαμβάνουν την ενασχόληση τους με την μουσική και οι γονείς θα πρέπει να ενδιαφέρονται για την μουσική παιδεία και όχι απλά να το βλέπουν ως ένα ακόμα μάθημα ή και «θεραπευτικό εργαλείο».

Θέλουμε η μουσική να αναγνωριστεί για την αξία που μπορεί να έχει στη ζωή των ανθρώπων, και όχι τα μουσικά μαθήματα να γίνονται κατ’ ανάγκη για την εξάσκηση των γνωστικών δεξιοτήτων των παιδιών, λέει η κα. Πάρμπερι-Κλαρκ.

«Η μουσική είναι μεγαλειώδης, είναι υπέροχη, είναι κοινωνική – αφήστε τα παιδιά να την ευχαριστηθούν για αυτά που πραγματικά είναι».

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s