ΜΟΥΣΙΚΗ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

Η μουσική είναι σημαντικό κομμάτι της μάθησης κάθε παιδιού γιατί η μουσική συνιστά μια διεθνή γλώσσα συναισθημάτων και αισθήσεων, που είναι θεμελιώδης στις ανθρώπινες εμπειρίες.  Η μουσική μας επιτρέπει να εκφράζουμε, να καταγράφουμε, και να τροφοδοτούμε  την ευαισθητοποίηση, κατανόηση και αναγνώριση της πολιτισμικής και εθνικής πολυμορφίας, παρέχοντας παράλληλα τις γνώσεις, τις δεξιότητες και τηνκατανόηση του εαυτού μας, της κοινότητά μας, και του κόσμου. Η μουσική εκπαίδευση προωθεί την ολόπλευρη ανάπτυξη του νηπίου δεδομένου ότι προωθεί τη δημιουργική διαδικασία, την κριτική σκέψη, την επίλυση προβλημάτων, την αυτογνωσία, και την επικοινωνία. Είναι μέσα από τη μελέτη της μουσικής που τα παιδιά τη κερδίζουν τη γνώση, τις δεξιότητες, και την κατανόηση που θα τους επιτρέψει να συμμετέχουνπαραγωγικά, ως άτομα και ως μέλη της κοινωνίας, στο μέλλον στους χώρους εργασίας τους και γενικότερα στις κοινότητες στις οποίες θα ζήσουν. Παρακάτω θα βρείτε κάποιους τρόπους που θα μπορέσουν να βοηθήσουν το παιδί σας να εκτιμήσει την αξία της μουσικής.
 
ΖΩΝΤΑΝΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ
Ένας από τους καλύτερους τρόπους για να διευρύνετε την εκτίμηση των μικρών παιδιών για τη μουσική είναι να προσκαλέσετε έναν μουσικό στην τάξη σας να παίξει μουσική ζωντανά στα παιδιά. Τα παιδιά μπορούν να γίνουν καλύτεροι ακροατές αν πρώτα δουν κάποιον να παίζει ζωντανά μουσική. Επίσης, υπάρχουν και προγράμματα (στο Μέγαρο Μουσικής ή σε ορχήστρες ωδείων) που προετοιμάζουν ειδικά προγράμματα για παιδιά προσχολικής ηλικίας. Κάποια από αυτά τα προγράμματα μάλιστα  «συστήνουν» τα μουσικά όργανα της ορχήστρας στα μικρά παιδιά και τα βοηθούν να γνωρίσουν πολλά περισσότερα για τη μουσική και την εκμάθησή της. Το να βλέπουν το μουσικό όργανο την ώρα που παίζει ένας μουσικός  βοηθάει τα μικρά παιδιά να επικεντρωθούν καλύτερα στην παραγωγή του ήχου. Είναι ακόμη πολύ σημαντικό ότι αυτή η εικόνα αποτυπώνεται στα μάτια και το μυαλό των μικρών παιδιών που πολλές φορές ονειρεύονται να παίξουν κι αυτά κάποιο μουσικό όργανο μεγαλώνοντας. Ακόμη κι αν δεν βρείτε κάποιον επαγγελματία μουσικό να παίξει στην τάξη σας μπορείτε να βρείτε κάποιον ανάμεσα στους γονείς ή στο δικό σας περιβάλλον να παίξει για τα παιδιά. Ακόμη και να παίξετε εσείς τη φλογέρα στα παιδιά σας είναι πολύ σημαντικό και καμιά φορά αρκετό για να παρακινήσετε τα παιδιά να ενδιαφερθούν για τον κόσμο της μουσικής. Από τη στιγμή που τα μικρά παιδιά θα δουν μια ζωντανή «παράσταση» θα ενδιαφέρονται  περισσότερο να ακούν μουσική και  τραγούδια. Στην ηλικία των 4-5 ετών είναι σε θέση τα παιδιά να κάτσουν και να ακούσουν με προσοχή μια σύντομη μουσική εκτέλεση ή ένα μουσικό κομμάτι από cd. Μπορούν ακόμη (αν έχει προηγηθεί κατάλληλη προετοιμασία μέσα π.χ ενός project ή μιας διαθεματικής) να αναγνωρίσουν τον ήχο από κάποια μουσικά όργανα.
 
ΜΟΥΣΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ
Μια μουσική ιστορία είναι ένας καλός τρόπος να εισάγουμε τα νήπια στα όργανα της ορχήστρας. «Ο Πέτρος και ο λύκος» του Sergey Prokofiev και «Ο χορός των νεράιδων» από τον Καρυοθραύστη τουΤσαϊκόφσκι είναι υπέροχα μουσικά κομμάτια που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για να ζητήσουμε από τα παιδιά να περιγράψουν εικόνες, ιδέες και διαθέσεις που τους προκαλεί η μουσική ακρόαση. Επίσης, καλό μουσικό κομμάτι είναι και το «Dance Macabre» του Καμίλ Σεν Σαν. Εννοείται ότι όλα τα κομμάτια δεν είναι ανάγκη να τα ακούσουμε σε μια ή δυο μέρες. Όλα εξαρτώνται από την ηλικία, τη διάθεση και τη διάθεση για μουσική ακρόαση που θα έχουν τα παιδιά στην τάξη μας.
 
ΣΥΝΕΧΗΣ ΑΚΡΟΑΣΗ ΜΟΥΣΙΚΗΣ
Το να ακούγεται μουσική στην τάξη κατά τη διάρκεια της ημέρας και όχι  μόνο για συγκεκριμένο σκοπό μπορεί να δημιουργήσει μια ευχάριστη ατμόσφαιρα. Αν και πολλοί νηπιαγωγοί θεωρούν ότι αυτό μπορεί να αποσπά την προσοχή των παιδιών, όσοι το έχουν δοκιμάσει πιστεύουν  ότι ήρεμα ορχηστρικά κομμάτια, νανουρίσματα ή μουσική όπως Enya, Loreena Mac Kennit κλπ βοηθάει πολύ σε ένα ήρεμο κλίμα στην τάξη και ιδιαίτερα την ώρα της ξεκούρασης. Τα παιδιά συνηθίζουν να ακούν μουσική κατά τη διάρκεια της ξεκούρασης (στο ολοήμερο νηπιαγωγείο) και μάλιστα αν κάποια φορά λείψει η μουσική τη ζητούν και  αποκτούν και αγαπημένο ρεπερτόριο με συγκεκριμένες προτιμήσεις. Κάποιες διαφορετικές προτάσεις μπορεί να είναι: “The Fairy Dance: Myth and Magic in Celtic Songs and Tunes” and “Japan: Ensemble of Traditional Instruments of Japan.” Καλό βέβαια είναι η γρήγορη και δυναμική μουσική να αποφεύγεται σαν μουσική που θα ακούγεται στην τάξη για πολλή ώρα και δε θα συνοδεύεται από κινητικά παιχνίδια.  
Επίσης, επειδή τα παιδιά που έχουμε στην τάξη έχουν πολλά και διαφορετικά γούστα καλό είναι να έχουμε μια ποικιλία από μουσική που να περιλαμβάνει κομμάτια όπερας, κλασσική μουσική, μουσικές ιστορίες, μουσική για γιόγκα (γιατί όχι ενεργεί πολύ ηρεμιστικά για τα παιδιά…), κέλτικη μουσική και chill out μουσική.
 
Το σημαντικό είναι να μην φοβόμαστε τη μουσική και να δίνουμε την ευκαιρία στα παιδιά να την απολαμβάνουν σαν κομμάτι της καθημερινότητάς τους στην τάξη σε ημερήσια βάση. Είναι σίγουρο ότι θα εκπλαγούμε από τις παρατηρήσεις τους και από τη μουσική οξυδέρκεια που θα αποκτήσουν με τον καιρό.
Η ακρόαση (ακουστική εκδοχή) είναι κομμάτι κάθε φάσης και κάθε δραστηριότητας που συνεισφέρει στη μουσική κατανόηση και ανάπτυξη. Θεωρείται το θεμέλιο για κάθε μουσική εμπειρία. Η ακρόαση προϋποθέτει ικανότητες που επικεντρώνονται στις πηγές του ήχου, στην απομνημόνευση των πηγών αυτών και στην ανταπόκριση σε αυτές.

Η ικανότητα της ακρόασης εμπεριέχει παραπάνω από το να ακούμε απλά. Προϋποθέτει να συγκεντρωθούν τα παιδιά στους παραγόμενους ήχους. Η ικανότητα να δίνουν προσοχή και να συγκεντρώνονται σε ένα μουσικό άκουσμα δεν είναι έμφυτη,  αλλά είναι μια δυνατότητα που μαθαίνεται και τα μικρά παιδιά χρειάζονται εξάσκηση και βοήθεια για να την αποκτήσουν.

Μπορούμε λοιπόν, να βοηθήσουμε τα μικρά παιδιά να γίνουν πιο ευαίσθητα ως προς τους ήχους γύρω τους και να τα βοηθήσουμε να μετατρέψουν την ακρόαση αυτή σε εμπειρία με νόημα. Αυτές μας οι προσπάθειες πρέπει να συνεχιστούν αφού  η διάκριση των ήχων είναι εξαιρετικά σημαντική στη μουσική ανάπτυξη ενός παιδιού. Εκτός κι αν κάποιος έχει βοηθήσει πολύ στον τομέα αυτόν ένα παιδί προσχολικής ηλικίας – να αναπτύξει την ακουστική του ικανότητα – οι μυριάδες ήχοι με τους οποίους θα έρθει σε επαφή το παιδί θα του προκαλέσουν αδυναμία συγκέντρωσης στην ακρόαση της μουσικής και η κατάσταση αυτή θα είναι δύσκολο να αναστραφεί μετά την προσχολική ηλικία.

Οι μουσικές δραστηριότητες προσφέρουν μια εξαιρετική βοήθεια στην ανάπτυξη της ακροαστικής δυνατότητας των παιδιών. Τα τετράχρονα και πεντάχρονα παιδιά μπορούν να αναπτύξουν το ταλέντο της ακρόασης που θα τους βοηθήσει στη συνέχεια να αντιλαμβάνονται τον τόνο , να δημιουργούν μελωδίες, να συνοδεύουν το τραγούδι τους με κάποιο μουσικό όργανο και να κινούνται στο ρυθμό. Μπορούν να διδαχθούν να ακούν τα εκφραστικά στοιχεία της μουσικής, όπως η μελωδία, ο ρυθμός και η δυναμική. «Με τον ένα τρόπο ή τον άλλο η συνειδητή ακρόαση είναι κομμάτι της μουσικής σε όλα τα επίπεδα. Γι’ αυτό και δεν υπάρχει ίσως άλλη μουσική συμπεριφορά που να εκτιμάται όσο η μουσική ακρόαση.»

Μια πολύ σημαντική αρχή που πρέπει να έχουμε κατά νου είναι ότι τα παιδιά δεν μπορούν να αναπτύξουν υψηλό επίπεδο συνειδητής ακρόασης, εκτός αν δουλευτεί πολύ καλά. Η ακρόαση απαιτεί σκέψη και αιτιολόγηση. Το μυαλό των παιδιών πρέπει να γεμίσει με μουσικές εικόνες έτσι ώστε να μπορέσουν να χτίζουν την καινούρια γνώση πάνω στην ήδη υπάρχουσα. Αυτό χρειάζεται χρόνο και μπορεί μόνο να επιτευχθεί σταδιακά μέσα από την ενεργή συμμετοχή των παιδιών σε  ποικίλες μουσικές εμπειρίες.

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ 4 ΕΤΩΝ:

Είναι πολύ ενεργητικά και μπορούν να τρέχουν πάνω κάτω.

Μπορούν να ρίξουν μια μπάλα πάνω από το κεφάλι τους.

Επιθυμούν να κάνουν τα πράγματα με τον δικό τους τρόπο και αντιστέκονται στις πολλές και πολύπλοκες οδηγίες.

Είναι πολύ περίεργα και ρωτούν συνέχεια «Πως» και «Γιατί»

Μιλούν πολύ. Τους αρέσουν οι λέξεις χωρίς νόημα, η αστεία γλώσσα, οι ρίμες και οι λέξεις που επαναλαμβάνονται σε ποιήματα ή τραγούδια.

Αγαπούν να ακούν ιστορίες, περισσότερες από δυο σε μια φορά και φυσικά έχουν αγαπημένες ιστορίες που θέλουν να τις ακούν ξανά και ξανά.

Γίνονται όλο και πιο δημιουργικά και αναπτύσσεται η φαντασία τους.

Αρχίζουν να κατανοούν την αλλαγή των εποχών και τι συμβαίνει σε κάθε εποχή.

Γίνονται πιο κοινωνικά και άρα πιο έτοιμα για ομαδικές δραστηριότητες.

Μετά από εντολή μπορούν να τοποθετήσουν ένα αντικείμενο πάνω, κάτω, μπροστά, πίσω από άλλο αντικείμενο.

Τους αρέσει να δραματοποιούν τραγούδια, ποιήματα και ιστορίες.

Θα πρέπει να είναι σε θέση να εκτελούν δυο εντολές τη μια μετά την άλλη σε συνέχεια.

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΟΥ ΛΑΜΒΑΝΟΥΜΕ ΥΠΟΨΗ ΟΤΑΝ ΣΧΕΔΙΑΖΟΥΜΕ ΜΟΥΣΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 4 ΕΤΩΝ

Αρχίζουν να διασκεδάζουν περισσότερο το ομαδικό τραγούδι.

Δείχνουν μεγαλύτερη επιθυμία να ακούν μουσική

Χαίρονται όταν μπορούν και αναγνωρίζουν τραγούδια με παρόμοια μελωδία

Μπορεί να χαίρονται να τραγουδούν μια στροφή μόνα τους

Αρχίζουν να φτιάχνουν τα δικά τους τραγουδάκια κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού

Μπορούν να συζητήσουν για το τι θέλει να δείξει ένα μουσικό κομμάτι (χαρά, λύπη, θυμό κλπ)

Τους αρέσει να δοκιμάζουν μουσικά όργανα και να συνοδεύουν μουσικά κομμάτια με κρουστά μουσικά όργανα

Μπορούν να αυτοσχεδιάσουν απλές μελωδίες

Μπορούν να αναγνωρίσουν συγκεκριμένους ήχους που προέρχονται από διαφορετικά μουσικά όργανα.

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ 5 ΕΤΩΝ:

Τους αρέσει να ευχαριστούν τους άλλους, ανταποκρίνονται στη θετική κριτική και είναι ευαίσθητα στο έπαινο ή την τιμωρία.

Τους αρέσει να πηδάνε και να σκαρφαλώνουν και χρειάζονται μεγάλη σωματική δραστηριότητα. Ο συντονισμός των μυών βελτιώνεται.

Έχουν ατελείωτη ενέργεια

Μπορούν να πηδούν από το ένα πόδι στο άλλο

Τους αρέσει να μιλούν πολύ και ενδιαφέρονται για το νόημα των λέξεων

Γνωρίζουν πόσο χρονών είναι και τις περισσότερες φορές γνωρίζουν πόσο θα γίνουν την επόμενη χρονιά

Τους αρέσει να μένουν στο σπίτι τους και ενδιαφέρονται για το σπίτι και την κοινότητά τους, αλλά όχι για άλλα μακρινά μέρη. Τους ενδιαφέρουν τα μακρινά μέρη αν έχουν συγγενείς ή κάποιο γνωστό εκεί

Μπορούν να διακρίνουν τη διαφορά ανάμεσα στο μικρό, μικρότερο, το πιο μικρό

Μπορούν να είναι ανεξάρτητα και να στηρίζονται στις δυνάμεις τους, αλλά και προστατευτικά απέναντι σε μικρότερα παιδιά

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΟΥ ΛΑΜΒΑΝΟΥΜΕ ΥΠΟΨΗ ΟΤΑΝ ΣΧΕΔΙΑΖΟΥΜΕ ΜΟΥΣΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 5 ΕΤΩΝ

Τελειοποιούν μουσικές ικανότητες που έχουν ήδη μάθει

Μπορούν να διαβάσουν κάποιες λέξεις μέσα σε τραγούδια

Μπορούν να παίξουν απλά κρουστά μουσικά όργανα με αρκετή ακρίβεια

Μπορεί να αρχίζουν να εμφανίζουν ενδιαφέρον για το πιάνο, το βιολί ή για μαθήματα χορού

Μπορούν να συγχρονίζουν καλύτερα τις κινήσεις τους με το ρυθμό της μουσικής

Advertisements

3 thoughts on “ΜΟΥΣΙΚΗ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

  1. Reblogged this on Creativity through Music and commented:
    Χαίρεται. Διάβασα με πολλή ενδιαφέρον το δικό σας ιστολόγιο. Είμαι νηπιαγωγός και μέσα από τη δική μου παιδεία και τις δικές μου εμπειρίες θεωρώ σημαντική τη διδασκαλία της Μουσικής ιδιαίτερα στην προσχολική ηλικία. Η διδασκαλία αυτή προωθεί την έκφραση συναισθημάτων των παιδιών, όπως αναφέρεται και στο δικό σας ιστολόγιο. Είναι ένα ευχάριστο μάθημα που προάγει τη γνώση με παιγνιώδη τρόπο. Εντέλει, στο νηπιαγωγείο, μέσω της Μουσικής, τα παιδιά μαθαίνουν έμμεσα μουσικές έννοιες και είναι η ηλικία που μπορείς εύκολα με σωστό χειρισμό να κάνεις τα παιδιά να αγαπήσουν και να ασχοληθούν μετέπειτα με τη μουσική. Μου άρεσε πάρα πολύ το ιστολόγιο σας. Είναι πολύ χρήσιμο. Σας ευχαριστώ.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s