ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

Η προεξέχουσα θέση που θα έπρεπε να έχει η μουσική στην προσχολική εκπαίδευση βασίζεται στη σημασία που έχει η μουσική στη μάθηση και την ωρίμανση των παιδιών αυτής της ηλικίας. Η αξία της μουσικής είναι μεγάλη και διαφοροποιείται από τα άλλα αντικείμενα μάθησης. Πολλοί ερευνητές συνδέουν πλέον τη μουσική με άλλες γνωστικές περιοχές της εκπαίδευσης. Τα παιδιά που έχουν συμμετάσχει σε μουσικά προγράμματα – στην Αμερική-  έδειξαν άνοδο στο γενικότερο βαθμό νοημοσύνης τους. Μέσα από αυτή την άνοδο οι ειδικοί συνδύασαν περιόδους αυξημένης προσοχής και απομνημόνευσης που παρουσίασαν τα παιδιά αυτά και της προσοχής που απαιτούνταν στην ακρόαση και στη δημιουργία της μουσικής.

Έρευνες και Θεωρία:

Η μουσική έχει εγγενή αξία και αυτή η ίδια. Η μουσική είναι κρίσιμης σημασίας για την ανθρώπινη ανάπτυξη και την δημιουργική σκέψη.

Η μουσική, επίσης, χρησιμοποιείται για να παρουσιάσει τις ιδέες και να χτίσει έννοιες, να διδάξει ή να πείσει, να διασκεδάσει, να σχεδιάσει, να ωραιοποιήσεικαι να δημιουργήσει.

Η μουσική παίζει σημαντικό ρόλο στη δημιουργία κουλτούρας και πολιτισμού. Η μουσική ξυπνά το ενδιαφέρον των παιδιών για την παράδοση και επηρεάζει τη ζωή τους και τη ζωή των άλλων.

Η μουσική είναι μια κοινωνική δραστηριότητα. Το να ακούνε μουσική, να τραγουδάνε και να χορεύουνε ενώνει τα παιδιά. Το κάθε ένα από αυτά νιώθει κομμάτι μιας κοινότητας, όταν τραγουδάνε όλα μαζί.

Η μουσική είναι ένας άλλος τρόπος γνώσης, ένας άλλος τρόπος συμβολικής σκέψης και έκφρασης. Από την αδρανή και εικονική λειτουργία της γνώσης και της μάθησης για τον κόσμο μέσω της δράσης, της αντίληψης, καθώς και της εικόνας, η μουσική γίνεται ένας συμβολικός τρόπος μάθησης.

Η μουσική δίνει στα παιδιά μοναδικές ευκαιρίες για να δημιουργήσουν και να αποκτήσουν ένα διαφορετικό  τρόπο σκέψης.  Μπορούν να ανταποκρίνονται με μοναδικό τρόπο στην ακρόαση της μουσικής και στην κίνηση και να δημιουργούν καινούρια τραγούδια και στιχάκια.

Η μουσική δίνει στα παιδιά τη δυνατότητα να εκφράσουν τα συναισθήματά τους και τις ιδέες τους ελεύθερα όσο χορεύουν, χτυπούν ένα τύμπανο ή τραγουδάνε ένα χαρούμενο τραγούδι. 

Η μουσική είναι μαθηματικά. Η ύπαρξη ρυθμού και μέτρου στη μουσική βοηθάει τα μικρά παιδιά να κρατούν το ρυθμό και να μετρούν ακολουθίες.

Η μουσική είναι σωματική δραστηριότητα. Τα παιδιά στριφογυρίζουν , χτυπούν παλαμάκια, χορεύουν ή κρατάνε το ρυθμό έχοντας έλεγχο του σώματός τους. Ακόμη και το τραγούδι είναι μια σωματική δραστηριότητα, που απαιτεί την έλεγχο των μυών, των φωνητικών χορδών και της αναπνοής.  

Η μουσική βοηθάει πολύ και τα παιδιά με ειδικές ανάγκες. Γιατί η μουσική είναι μια ευχάριστη , καθόλου απειλητική δραστηριότητα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να βοηθήσει τα παιδιά με ειδικές ανάγκες να νιώσουν πιο άνετα μέσα σε μια ομάδα.

Η μουσική αναπτύσσει ικανότητες χρήσιμες για τη μάθηση, την ανάγνωση και τη γραφή. Η μουσική και αναγνωστική ετοιμότητα «συναντιούνται»  σε πολλά σημεία.

Επειδή η κατάλληλη ηλικία για εκμάθηση της μουσική είναι γύρω στα 9, τα χρόνια που προηγούνται θεωρούνται πολύ σημαντικά για την δυνατότητα κατανόησης και παραγωγής μουσικής. Σε ένα πλούσιο σε μουσικά ερεθίσματα περιβάλλον με την κατάλληλη καθοδήγηση από τους ενήλικες τα τετράχρονα και πεντάχρονα παιδιά μαθαίνουν να αντιλαμβάνονται, να μυούνται, και να διακρίνουν μεταξύ του ρυθμού και των τονικών μοτίβων με αυξανόμενη ακρίβεια.  Αντιλαμβάνονται μουσικές έννοιες μέσα σε μουσικά κομμάτια ενώ την ίδια στιγμή προσομοιάζουν αυτές τις έννοιες στη μουσική που δημιουργούν τα ίδια κι έτσι ξεκινάει μια διαδικασία –που θα κρατήσει μια ζωή- κατανόησης, μουσικών εκτελέσεων και χαράς μέσα από τη μουσική.

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΑΙΣΘΗΣΗΣ ΤΟΥ ΡΥΘΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ

Οι τυχαίες κινήσεις των δίχρονων, το αυθόρμητο λίκνισμα και η αναπήδηση με τη μουσική  μπορεί να εξελιχθεί σε αρκετά περίπλοκο χορό  από παιδιά των τριών, τεσσάρων και πέντε ετών.

Παιδιά των τριών, τεσσάρων και πέντε  ετών παρακινούνται από τη μουσική για να κινηθούν, αλλά οι κινήσεις τους δεν είναι πάντα συγχρονισμένες με τη μουσική ούτε ανταποκρίνονται στο ρυθμό. Μπορούν να κινηθούν γρήγορα ή αργά και να σταματήσουν ή να στριφογυρίσουν με κάποιο έλεγχο του σώματός τους, αλλά ακόμη παρουσιάζουν δυσκολίες στο να κατανοήσουν τη σχέση που υπάρχει ανάμεσα στους ήχους που ακούνε και στο τι πρέπει να δώσουν εντολή να κάνει το σώμα τους. Αν τα αφήσουμε να αυτοσχεδιάσουν τα παιδιά  αυτών των ηλικιών τείνουν να κάνουν περιορισμένες κινήσεις και μάλιστα επαναλαμβανόμενες.

Τα τρίχρονα ακόμη εξερευνούν τι μπορούν να κάνουν με το ίδιο το σώμα τους. Αναπτύσσοντας γνώση για το σώμα τους και την εικόνα τους, τα τρίχρονα κινούνται αυθόρμητα και εξερευνούν  το τι μπορούν να κάνουν αλλά γενικά οι κινήσεις τους δεν παρουσιάζουν συντονισμό.  

Τα παιδιά 4 ετών μπορούν να κινηθούν στο ρυθμό και να χτυπήσουν παλαμάκια ή τα ξυλάκια αλλά παρουσιάζουν δυσκολίες με κάποια ρυθμικά μοτίβα κυρίως γρήγορα ή με το να τραγουδάνε και να χορεύουν ταυτόχρονα.

Τα παιδιά 5 ετών έχουν μάθει να χορεύουν με πιο ομαλές  και ραφιναρισμένες κινήσεις και πιο σωστά ρυθμικά. Έχουν αποκτήσει καλύτερη αντίληψη για το ύψος ,το βάρος, και το βάθος που μπορούν να πηδήσουν , για το πόσο μπορούν να τρέξουν και να πιάσουν μια μπάλα ή ακόμη μερικές φορές να ακουμπήσουν απαλά μια σαπουνόφουσκα χωρίς να τη σπάσουν. Όσον αφορά την εκφραστικότητα, τα παιδιά των 5 ετών είναι σε θέση  να χρησιμοποιήσουν συμβολικές κινήσεις. Μπορούν να εκφράσουν μια ιδέα , ένα συναίσθημα μέσα από την κίνηση. Μπορούν να δημιουργήσουν ένα χορό, ένα αστείο σκετς ή ένα παιχνίδι που να συμβολίζει τις εμπειρίες και τα συναισθήματά τους. Η φαντασία μαζί με τη σκέψη ενυπάρχουν στην κίνησή τους δημιουργικά, μαζί με καλύτερο έλεγχο των κινητικών τους δεξιοτήτων, που τους επιτρέπει τη συμβολική έκφραση.

Η ΑΚΡΟΑΣΗ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΟΗΘΑΕΙ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Καθένας από μας σε οποιαδήποτε ηλικία μπορεί να απολαύσει τη μουσική. Αυτό που χρειάζεται να κάνει είναι να παρακολουθεί ,να αντιλαμβάνεται, να χαλαρώνει και να το ευχαριστιέται. Παιδιά 3 και 4 ετών που είχαν επαρκή εμπειρία με τη μουσική μπορούν αν ακούν με προσοχή , να αντιλαμβάνονται ήχους συγκεκριμένων μουσικών οργάνων από κάποιο μουσικό κομμάτι, ιδιαίτερα αν έχουν δει και ακούσει ξεχωριστά το όργανο αυτό. Ευχαριστούνται να δημιουργούν τους δικούς τους ήχους όσο ακούν μουσική και να συνοδεύουν το κομμάτι που ακούν, να χτυπούν παλαμάκια και να παράγουν δυνατή, σιγανή, χαρούμενη, λυπημένη, ελαφριά, βαριά ,γρήγορη ή αργή μουσική.

Τα παιδιά των 5 ετών διαφοροποιούνται από το να κάνουν ακαθόριστες διακρίσεις στους ήχους σε εκλεπτυσμένες διακρίσεις. Είναι σε θέση να ακούσουν μια μουσική ιστορία, κομμάτια για πιάνο, ηχογραφημένες συναυλίες από ορχήστρα και αν συζητήσουν για την επίδοσή της.

Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας δείχνουν να απολαμβάνουν  όλα τα είδη της μουσικής. Τα γούστα τους βέβαια ποικίλλουν ανάλογα με το σε ποιο είδος μουσικής εκτίθενται περισσότερο μέσα στο περιβάλλον τους, καθώς τείνουν να προτιμούν το είδος της μουσικής που ακούν περισσότερο.

ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΒΟΗΘΑΕΙ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Το τραγούδι είναι μια φυσική διαδικασία για τα παιδιά αυτής της ηλικίας. Χρησιμοποιούν πολλές φορές αυτοσχέδια τραγουδάκια κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού τους. Αυτά δεν είναι κανονικά τραγούδια αλλά επαναλαμβανόμενοι τόνοι που μπορεί να ξεκινούν στα 2/4 και να καταλήγουν σε 6/8. Τις περισσότερες φορές δε τα συνοδεύουν με ρυθμικές κινήσεις, όπως περπάτημα, πήδημα, πέταγμα νερού κ.α . Παρόλο λοιπόν, που τα παιδιά αυτής της ηλικίας είναι σε θέση να δημιουργήσουν τα δικά τους «τραγουδάκια» εντούτοις δυσκολεύονται να κρατήσουν τον τόνο σε τραγούδια που τους μαθαίνουμε οι ενήλικες. Για κάποια παιδιά μάλιστα είναι πολύ δύσκολο να τραγουδήσουν τον σκοπό ενός τραγουδιού σωστά. Για κάποια άλλα είναι πιο εύκολο να τραγουδούν μόνα τους –τραγουδούν πιο σωστά- ενώ για άλλα να τραγουδούν ως μέρος της ομάδας.

ΒΟΗΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΤΟ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ ΚΑΙ ΝΑ ΣΥΝΘΕΤΟΥΝ ΜΟΥΣΙΚΗ

 Σχεδιάζουμε μουσικές δραστηριότητες που εμπεριέχουν  κίνηση, ακρόαση και τραγούδι, που προωθούν τα ταλέντα και τις ικανότητες των παιδιών, τη γνώση και τη συμπεριφορά τους απέναντι στη μουσική.

 

Advertisements

One thought on “ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s