ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ

Η μουσική δεν είναι απτή.  Δεν μπορούμε να τη φάμε, να την πιούμε ή να ζευγαρώσουμε με αυτή.  Δεν μας προστατεύει από τη βροχή, τον άνεμο ή το κρύο.  Δεν αποτρέπει τα αρπακτικά ζώα ούτε επιδιορθώνει σπασμένα κόκαλα.  Και όμως, οι άνθρωποι έχουμε πάντα πολύ ψηλά τη μουσική, αγγίζοντας τα όρια της λατρείας.

Στην παλαιολιθική εποχή, οι άνθρωποι επένδυσαν σημαντικό χρόνο και προσπάθεια για τη δημιουργία της μουσικής, όπως αποκάλυψε η ανακάλυψη σκαλισμένων φλάουτων από οστά ζώων.

Στη σύγχρονη εποχή ξοδεύουμε υπέρογκα ποσά για να παρακολουθήσουμε συναυλίες, να κατεβάσουμε αρχεία μουσικής, να ακούσουμε αγαπημένους μας καλλιτέχνες, είτε είμαστε σε μετρό είτε στο σαλόνι μας.

Γιατί λοιπόν αυτό το “πράγμα” που λέγεται μουσική -και είναι μια απλή ακολουθία των ήχων – κατέχει τέτοια τεράστια αξία στη ζωή μας;

Η γρήγορη και εύκολη εξήγηση είναι ότι η μουσική φέρνει μια μοναδική απόλαυση στους ανθρώπους.  Φυσικά, αυτό αφήνει αναπάντητο το ερώτημα του γιατί.  Αλλά γι ‘αυτό, η νευροεπιστήμη μας δίνει κάποιες απαντήσεις.

Περισσότερο από μια δεκαετία πριν, μονάδα απεικόνισης του εγκεφάλου μας έδειξε ότι η μουσική επηρεάζει βαθιά στον εγκέφαλό μας, ενεργοποιώντας υποφλοιώδεις πυρήνες που είναι σημαντικοί για την ”ανταμοιβή”, το ”κίνητρο” και το ”συναίσθημα”.

Συνεπώς βρήκαμε ότι η ακρόαση σε αυτό που ονομάζουμε «κορυφαία συγκινησιακή στιγμή” προκαλεί την απελευθέρωση του νευροδιαβιβαστή ντοπαμίνη, ένα σημαντικό μόριο σηματοδότησης στον εγκέφαλο.

Όταν ακούμε μουσική, η ντοπαμίνη απελευθερώνεται στο ραβδωτό σώμα – ένα αρχαίο μέρος του εγκεφάλου- το οποίο διεγείρεται από φυσικά ερεθίσματα (όπως τα τρόφιμα και το σεξ) και τεχνητά (όπως η κοκαΐνη και οι αμφεταμίνες). Όσο κορυφώνεται η μουσική, τόσο περισσότερη ντοπαμίνη απελευθερώνεται.

Περίπου 50 χρόνια πριν, ο Wilder Penfield, ο φημισμένος νευροχειρουργός και ο ιδρυτής του Νευρολογικού Ινστιτούτου του Μόντρεαλ, ανέφερε ότι όταν ασθενείς έλαβαν ηλεκτρική διέγερση στον ακουστικό φλοιό, ενώ ήταν ξύπνιοι, αναφέρουν ότι έγινε όταν άκουγαν μουσική.

Ο ακουστικός φλοιός είναι επίσης ενεργός όταν φανταζόμαστε μια μελωδία. Αυτή η ικανότητα μας επιτρέπει όχι μόνο να βιώσουμε τη μουσική ακόμα και όταν δεν παίζεται, αλλά και να εφεύρουμε στο μυαλό μας νέες συνθέσεις ή να φανταστούμε πως ένα κομμάτι μπορεί να ακούγεται με διαφορετικό τέμπο ή όργανα. Αυτά τα κυκλώματα του φλοιού μας επιτρέπουν να κάνουμε προβλέψεις για γεγονότα που ανήκουν στη βάση γεγονότων του παρελθόντος.

Όλη μας τη ζωή συλλέγουμε μουσικές πληροφορίες τις οποίες συνδυάζουμε με ήδη αποθηκεμένες νοητικές αναπαραστάσεις της ζωής μας.  Έτσι, κάθε πράξη του να ακούμε μουσική μπορεί να θεωρηθεί ως ανακεφαλαίωση του παρελθόντος και πρόβλεψη του μέλλοντος.

Πηγές

Robert J. Zatorre (καθηγητής νευροεπιστήμης στο Νευρολογικό Ινστιτούτο Μόντρεαλ και στο Πανεπιστήμιο McGill).

Valorie Ν Salimpoor (μεταδιδακτορικός νευροεπιστήμονας στα Ερευνητικά Ινστιτούτα Επιστημών Υγείας Rotman και Baycrest του Τορόντο.

Advertisements

One thought on “ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s