Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

I. Η Μουσική στην Αρχαιότητα

A. Έχουν διασωθεί μόνο ιστορικά ευρήματα που

σχετίζονται με τη μουσική στην αρχαιότητα, π.χ.

αντικείμενα όπως μουσικά όργανα, απεικονίσεις

μουσικών οργάνων, συγγράμματα, κ.ά.

II. Η Μουσική στα προϊστορικά χρόνια

A. Πριν το 36,000 π.Χ.: έχουν βρεθεί στην Ευρώπη αυλοί

από οστά ζώων της Λίθινης εποχής

B. 6η χιλιετηρίδα π.Χ.: έχουν βρεθεί απεικονίσεις

χορευτών και τυμπανιστών σε σπηλιά στη σημερινή

Τουρκία

Γ. 4η χιλιετηρίδα π.Χ.: Εποχή του Χαλκού: έχουν βρεθεί

μεταλλικά μουσικά όργανα όπως κουδούνια, κύμβαλα,

σείστρα, κ.ά.

IV. Άλλοι πολιτισμοί

A. Ανατολικοί πολιτισμοί

B. Αιγύπτιοι (δεν φαίνεται να υπάρχει καταγραμμένη

μουσική)

Γ. Η Βίβλος περιγράφει μουσικές πρακτικές κατά την

αρχαιότητα στο Ισραήλ, χωρίς ωστόσο να υπάρχει

καταγραμμένη μουσική.

V. Η Αρχαία Ελλάδα έχει αφήσει ένα

μεγάλο όγκο δεδομένων βάσει των οποίων

μπορούμε να σχηματίσουμε κάποια άποψη

για τον αρχαίο ελληνικό μουσικό πολιτισμό.

VI. Μουσικά όργανα

A. Στοιχεία για τα μουσικά όργανα διασώζονται σε γραπτά κείμενα,

αρχαιολογικά ευρήματα, εικόνες σε αγγεία, κ.ά.

B. Αυλός (βλ. εικόνα)

– Σχετίζεται με το θεό Διόνυσο

– Δίαυλος

Γ. Λύρα (βλ. εικόνα)

• Συνήθως 7χορδη, νύσσονται οι χορδές με ειδικό πλήκτρο

• Σχετίζεται με το θεό Απόλλωνα (καλές τέχνες)

• Βασικό όργανο στη εκπαίδευση

• Παιζόταν και από τα δύο φύλα

• Συνόδευε το χορό, το τραγούδι, επική ποίηση

Δ. Κιθάρα (βλ. εικόνα)

• Χρησιμοποιούταν στις πομπές

• Πιο εξελιγμένο όργανο από τη λύρα με μουντό ήχο

Δ. Η άνθιση της δεξιοτεχνίας (5ος αι. π.Χ.)

• Μουσικοί διαγωνισμοί με έπαθλο

• Διάσημοι εκτελεστές έπαιζαν μουσική για μεγάλο κοινό,

περιόδευαν και πληρώνονταν από πλούσιους.

• Οι γυναίκες αποκλείονταν από διαγωνισμούς,

μπορούσαν όμως να δώσουν ρεσιτάλ.

• Υπήρχαν επίσης σκλάβοι και υπηρέτες που ήταν

επαγγελματίες μουσικοί

VII. Αρχαία Ελληνική Μουσική Σκέψη

A. Γραπτά κείμενα:

1. Φιλοσοφικά (Πλάτωνα, τα Πολιτικά του Αριστοτέλη,

Αριστόξενος, κ.ά.)

2. Μουσική Θεωρία

B. Μουσική και μυθολογία

1. Η μουσική είναι θεόπεμπτη, οι θεοί έπαιζαν μουσική

2. Μούσες (ρήμα μω)

Γ. Μουσική εκτέλεση

μονοφωνική μουσική

δεν υπάρχει η έννοια της αρμονίας και της αντίστιξης

ετεροφωνία

Μουσική- Ποίηση Χορός (σχεδόν ταυτόσημα)

Δ. Η μουσική και οι αριθμοί

Πυθαγόρας – μονόχορδο 2:1=οκτάβα, 3:2=5η, 4:3=4η

Αρμονία (σύμπαν, αστρονομία, κ.λπ.)

τα πάντα ερμηνεύονται με βάση τους αριθμούς

αρμονία των σφαιρών

E. Μουσική και ήθος

– Επίδραση στο χαρακτήρα του ατόμου

– Ηθοπλαστικός χαρακτήρας της μουσικής

Μουσική Θεωρία

A. Αριστόξενος (330 π.Χ.)

B. Θεωρία των τετραχόρδων

– τρία γένη: διατονικό, χρωματικό, εναρμόνιο

– χρόες

– Τέλειο αμετάβολο σύστημα: δύο τετράχορδα ενωμένα

που έχουν έκταση δύο οκτάβες

– Τρόποι (Σημ.: οι τρόποι του Κλεονίδη δεν συμπίπτουν

με τους τρόπους του Μεσαίωνα).

Έργα που έχουν διασωθεί

Περισσότερα από 50 έργα έχουν διασωθεί, π.χ.:

• Πίνδαρος: πρώτη πυθική ωδή (5 μ.Χ.)

• Ορέστεια του Ευριπίδη. Πρώτο στάσιμο (480 π.Χ.)

• Πρώτος δελφικός ύμνος στον Απόλλωνα (3 π.Χ.)

• Δεύτερος δελφικός ύμνος στον Απόλλωνα(128-127

π.Χ.)

• Επιτάφιος του Σεικίλου (2 π.Χ.)

• 3 ύμνοι στη μούσα, στον ήλιο και στη Νέμεση (2 π.Χ.)

Η αρχαία ελληνική μουσική σκέψη

B. Η αρχαία ελληνική μουσική σκέψη

1. Υπάρχει ακόμη η άποψη του Πλάτωνα πως η

μουσική επηρεάζει το χαρακτήρα του ανθρώπου

2. Η μουσική στο μεσαίωνα και στα χριστιανικά χρόνια

χρησιμοποιεί ΑΕ ορολογία

3. Οι συνθέτες της όπερας επηρεάστηκαν από τις

αρχαίες ελληνικές τραγωδίες για να συνδυάσουν τη

μουσική με το δράμα.

4. Κατά τον 20ο αι. πολλοί συνθέτες μελέτησαν την

ΑΕΜ σαν μια πηγή έμπνευσης για τους ίδιους

XI. Η αρχαιοελληνική μουσική κληρονομιά

A. Πολλά χαρακτηριστικά της ΑΕΜ πέρασαν στη ΔΕΜ

1. Η μελωδία κυριαρχούσε στη μουσική μέχρι τον 11ον

αι.

2. Το μέτρο και ο ρυθμός του λόγου επηρέασε τη

μουσική.

Advertisements

One thought on “Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s